Korzystanie z tej witryny oznacza wyrażenie zgody na wykorzystanie plików cookie.
Więcej informacji możesz znaleźć w naszej Polityce prywatności.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu
Polski (Poland)English (United Kingdom)

Dni
Godzin
Minut
Sekund

Wyszukaj Produkt

Logowanie






Koszyk

Pokaż koszyk
Twój koszyk jest pusty.
PDF Drukuj

1 sierpnia, wtorek, dzie 1:

O 7:00 czniczki alarmowe przejy rozkaz pk. Chruciela (ps. "Monter") o wybuchu powstania. Zostay uruchomione mechanizmy mobilizacyjne. W godzinach przedpoudniowych kilka tysicy osb przekazao rozkaz o wybuchu powstania oraz przenosi bro i amunicj.

Pierwsze strzay pady okoo godz. 13:50 na oliborzu, w okolicy ul. Suzina.

Zaatakowana przez patrol niemiecki druyna Armii Krajowej (w jej skadzie by Zdzisaw Sierpiski) odpowiedziaa z powodzeniem strzaami, w wyniku czego Niemcy zablokowali wiadukt nad Dworcem Gdaskim i obsadzili gwne skrzyowania oliborza. O 16.00 dowdca SS i Policji w dystrykcie Warszawa Oberfuhrer SS Geibel uprzedzony o wybuchu powstania zarzdzi alarm podlegych mu si.

O godz. 16.30 niemiecki dowdca wojskowy Warszawy gen. Reiner Stahel zarzdzi alarm garnizonu. Powstanie wybucho 1 sierpnia 1944 roku o godz. 17:00 - bya to godzina "W".


Do walki przystpio okoo 600 plutonw AK, liczcych okoo 40 000 onierzy, w tym kilka tysicy kobiet. Uzbrojenie oddziaw polskich wynosio 1700 pistoletw, 1000 karabinw, 300 pistoletw maszynowych, 60 rcznych karabinw maszynowych, 7 cikich karabinw maszynowych oraz 25 tys. granatw[1].

W rdmieciu wraz z Powilem i Starym Miastem z powodzeniem zaatakowano wiele obiektw przewidzianych do zdobycia, wrd nich gmach Poczty Gwnej na Placu Napoleona i Prudentialu, zwanego wwczas drapaczem chmur, najwyszego budynku w Warszawie. By widoczny z daleka, take z odlegych przedmie, tote fakt, e ju w pierwszych godzinach powstania dziki oddziaom batalionu "Kiliski" zaopotaa na jego dachu flaga biao-czerwona mia niebagatelny wpyw na samopoczucie i morale ludnoci.

Niestety wielu obiektw w rdmieciu nie opanowano. Obie centrale telefonw, chocia okrone to pozostay w rkach niemieckich. Dworzec Gwny i Poczta Gwna take nie zostay zdobyte. Kompleks budynkw na pl. Saskim zosta odcity, ale nie byo wystarczajcych si na jego zdobycie.

Na Starym Miecie zaama si szturm na pl. Zamkowy, nie opanowano mostw: Kierbedzia i Poniatowskiego. Zawiody rwnie cakowicie okupione powanymi ofiarami natarcia w rejonie tak zwanej dzielnicy policyjnej - alej Szucha i plac Unii Lubelskiej. Zdobyto i zabezpieczono budynki elektrowni na Wybrzeu Kociuszkowskim wraz z rozlegym zapleczem, co miao dla caego miasta ogromne znaczenie.

Na Ochocie nie powid si szturm na koszary policji niemieckiej w Domu Akademickim na pl. Narutowicza i na kilka innych wanych obiektw. Wikszo powstacw po zapadniciu zmroku wysza z miasta do Lasw Chojnowskich. W dzielnicy pozostay dwie izolowane grupy powstacw przy ul. Wawelskiej i Kaliskiej.

Na Mokotowie nie zdoano opanowa linii ul. Rakowieckiej, nie powid si atak na tory wycigowe na Suewcu i na koszary w szkole przy ul. Woronicza 6. Wikszo oddziaw obwodu V AK wysza po zmroku z miasta do Lasw Kabackich. W dzielnicy pozosta Puk AK "Baszta", ktremu podporzdkoway si pozostae oddziay V obwodu. W ostatniej chwili odwoany zosta atak na tereny lotniska na Okciu. Do czci oddziaw rozkaz nie dotar i zostay zdziesitkowane podczas ataku. Nielicznym udao si przedrze na Mokotw.

Na Pradze powstanie praktycznie si zaamao. Obsadzono wprawdzie kilka obiektw (w tym dyrekcj kolejow na ul. Targowej) ale nie powiody si ataki ze strony praskiej na mosty Kierbedzia i Poniatowskiego, pozycje w tej dzielnicy pozostay wyizolowane i oddalone od gwnego terenu objtego dziaaniami powstaczymi.

Czciowo uday si ataki na Woli, tam gdzie wykonywa je Kedyw. W tej dzielnicy znalazy si "ostrzelane" ju w czasie okupacji w akcjach dywersyjnych i bojowych oddziay Kedywu pod dowdztwem ppk Jana Mazurkiewicza (ps. "Radosaw"). Przy zbiegu ulic Okopowej i Dzielnej w fabryce Kamlera ulokowana zostaa siedziba Komendy Gwnej AK. Bataliony "Zoka", "Parasol", "Miota" i "Czata 49" speniy na Woli znaczn cz powierzonych im zada. Opanowano take magazyny ywnoci i mundurw niemieckich na Stawkach. Sytuacja na Woli jednak nie przestawiaa si pozytywnie. Oddziay III Obwodu AK nie wykonay zadania i nie opary linii obrony dzielnicy na obwodowej linii kolejowej. Dziki temu Niemcy ju 2 sierpnia mogli rozpoznawczo atakowa dzielnic szykujc si do gwnego ataku (ten nastpi 5 sierpnia).
Pluton Guchoniemych pozostawa w Instytucie Guchoniemych przy placu Trzech Krzyy z zadaniem obrony budynku, za kompania Koszta wspieraa opanowanie placu Bankowego i ul. Rymarskiej (ktra dzi jest czci tego placu).

Powstacy z oliborza po nieopanowaniu wyznaczonych obiektw wyszli wieczorem 1 sierpnia do Kampinosu. W miecie pozostaa grupka powstacw w okolicach plac Wilsona. Niemcy na razie odparli ataki i trzymali obiekty okalajce oliborz-Cytadel, CIWF, Instytut Chemiczny, baterie artylerii na Burakowie.

Straty wraz z rozstrzelanymi oddziaw polskich wyniosy 1 sierpnia ponad 2000 ludzi, straty po stronie niemieckiej wyniosy okoo 500 onierzy zabitych lub rannych i kilkuset jecw.

Pod Legionowem miejscowe jednostki AK wykonay akcj wspierajc powstanie, wysadzajc pocig jadcy do Warszawy. W akcji tej zgino kilku powstacw.

1 sierpnia o wicie dowdca radzieckiej 2 armii pancernej wyda rozkaz o przejciu do obrony w zwizku z silnym niemieckim kontratakiem. Radziecki 3 korpus pancerny zosta okrony, a nastpnie rozbity pod Woominem, ktry Niemcy zdobyli 3 sierpnia.

Tego dnia Edward Chudzyski w wierszu "Sierpie" napisa:
Sierpie dzi w miecie rozgorza,
Na pitrach, dachach, w piwnicach,
Promienny i krwawy jak zorza,
Radoci pogoni w ulicach. (...)
Warszawa rzucia swe dzieci
Po jutra wolnego nadziej.[2]

1 sierpnia 1944 w Berlinie, Heinrich Himmler w rozmowie z Adolfem Hitlerem stwierdzi:

Mj Fhrerze, moment jest niekorzystny. Uwaam wszake za szczliwe zrzdzenie losu, e Polacy to czyni.[3] Za 5-6 tygodni opucimy te obszary. Wtedy jednak zniszczona bdzie Warszawa, stolica i serce tego 16-17 milionowego narodu, ktry od siedmiuset lat blokuje wschd, a od bitwy pod Grunwaldem stale zagradza nam drog w tym kierunku. Warszawa zostanie zniszczona wraz z jej inteligencj. W konsekwencji problem polski przestanie by wielkim problemem dla naszych dzieci, dla dalszych potomkw, a nawet ju dla nas.

(? rdo:http://pl.wikipedia.org/wiki/Kalendarium_powstania_warszawskiego_-_1_sierpnia, autorzy, licencja: Creative Commons)


Powstanie Warszawskie Patrol Agatona